Hoofdstad Japan: Tokyo… of toch wel?

Toch? Tokyo is toch de hoofdstad van Japan? Dat heb ik vroeger bij aardrijkskunde geleerd en waarom zou ik daaraan twijfelen? Nou… het schijnt dus niet expliciet in de Japanse wet te staan dat Tokyo de hoofdstad van Japan is! Kinako legt je haarfijn uit hoe het nou precies zit met de hoofdstedelijke wetgeving.

Het mag dan wellicht niet expliciet geregeld zijn, Tokyo is impliciet hoe dan ook de hoofdstad van Japan.

Alles over de toeristische hoogtepunten van Tokyo lees je in onze gids
Tokyo, hoofdstad van het oosten.

En het is een stad waar je U tegen zegt! Alhoewel… stad…

Spitsuur in Tokyo, hoofdstad van Japan
Spitsuur in Tokyo.

Tokyo is niet alleen niet de hoofdstad van Japan (in de expliciete zin van het woord), het is ook officieel helemaal geen stad!

Wat zeg je Wouter? Niet de hoofdstad én geen stad? Kletspraat!

Goed, dat Tokyo wettelijk wellicht expliciet niet de hoofdstad van Japan is, dat is een bureaucratisch ding. Maar dat het helemaal geen stad is, waar slaat dat op?

Nou kijk, vroeger was er een stad die Tokyo heette. De stad Tokyo besloeg een groot gedeelte van de gelijknamige prefectuur Tokyo. Deze stad had een stadsbestuur en een burgemeester, een stadhuis en een stadsgrens. Tot 1 juli 1943. Op die datum fuseerde de stad met de prefectuur.

Ook voor 1 juli 1943 was Tokyo al een beetje een vreemde eend in de bijt van steden. De gouverneur van de prefectuur was namelijk ook de burgemeester van de stad Tokyo. En het stadsbestuur van de hoofdstad bestond eigenlijk uit een aantal verschillende gemeenteraden. Iedere wijk van de stad Tokyo had een eigen gemeenteraad en relatief veel legislatieve vrijheden.

De stad was eigenlijk een loze bestuurlijke laag. Met de fusie van de stad met de prefectuur werd dus eigenlijk alleen die loze laag verwijderd. Bestuurlijk veranderde er niet zoveel. De wijken waren er nog steeds en hadden nog steeds allemaal een eigen gemeenteraad. De gouverneur stond daar nog steeds boven. Alleen… de stad was er niet meer.

Yuriko Koike, gouverneur van Tokyo
Yuriko Koike, gouverneur van Tokyo. Afbeelding via Flickr.

Geen stad dus

Er is na de fusie van 1943 wel nog wat geschoven met de wijken. De stad Tokyo had oorspronkelijk 35 wijken. In 1947 waren alle herindelingen gedaan en bleven er 23 wijken over.

Wat we tegenwoordig Tokyo noemen verwijst meestal naar deze 23 wijken. Iedere wijk heeft het statuut van een stad en valt bestuurlijk gezien rechtstreeks onder de prefectuur Tokyo.

Behalve de 23 wijken bestaat de prefectuur Tokyo uit 25 grote en 5 kleine steden en 8 dorpen. In totaal wonen er in de prefectuur 13,6 miljoen mensen (2016).

De metropool

De metropool Tokyo is veel groter dan de prefectuur. De stedelijke agglomeratie rond Tokyo is zo goed als ingelijfd in het hoofdstedelijk gewest. Grote delen van de prefecturen Kanagawa, Saitama en Chiba zitten zo ontzettend vast aan Tokyo dat een grens trekken erg lastig is.

Dit gebied, zeg maar Groot-Tokyo, is de op één na grootste stedelijke agglomeratie ter wereld. In deze metropool wonen maar liefst 39 miljoen mensen. En dat op een oppervlak van pak ‘m beet Vlaanderen.

Een dorp overigens vergeleken met dé grootste metropool ter wereld. In Guanghzhou, China, wonen een slordige 65 miljoen mensen.

Tokyo, hoofdstad van Japan?

Tokyo is niet expliciet de hoofdstad van Japan, weet Kinako. Er staat namelijk nergens in de wet vermeld dat Tokyo de hoofdstad is. Er wordt in de wet alleen gesproken van een (voor ons vaag klinkend) hoofdstedelijk gebied. Maar bedenk je dat Tokyo eigenlijk helemaal geen stad is, dan is “hoofdstedelijk gebied” de enige juiste term.

Ik geef toe, het klinkt raar dat de hoofdstad van Japan helemaal geen stad is.

Bestuurlijk zit Japan überhaupt raar in elkaar. Veel bestuurlijke principes stammen uit de tijd van leenheren en shoguns. Principes ontwikkeld door Japanse breinen zonder enige invloed van buitenaf. Japan was tenslotte afgesloten van de rest van de wereld van 1603 tot 1868. Nadien zijn daar ideeën van buitenaf aan toegevoegd. Dit zorgt soms voor situaties die zelfs de Japanners niet uit kunnen leggen.

Maar laat je niet afleiden hoor. Tokyo mag dan officieel geen stad zijn en slechts impliciet de hoofdstad. Het is een machtige stad om te zijn. Ik kan dus alleen maar aanraden: ga en ervaar Tokyo!

Skyline van Tokyo, hoofdstad van Japan
Bij dag en bij nacht, Tokyo ziet er altijd magisch uit.

Geef een reactie