Reizen met de Shinkansen hogesnelheidstrein

Een van de meest efficiënte manieren om jezelf te verplaatsen in Japan is per trein. Japan zou Japan niet zijn als ze niet zouden proberen om dat concept te optimaliseren. De Shinkansen hogesnelheidstreinen zijn het resultaat.

In 1964 werd de eerste hogesnelheidslijn tussen Tokyo en Osaka in gebruik genomen. Het netwerk is sindsdien gestaag uitgebreid en groeit nog steeds. Intussen kun je met de hogesnelheidstrein van het noordelijke eiland Hokkaido met slechts twee keer overstappen helemaal naar het zuidelijkste puntje van Kyushu reizen.

• Kogeltrein
  De Shinkansen treinen worden ook wel bullet trains of kogeltreinen genoemd. Deze bijnaam komt van de spitse neus die vanuit aerodynamisch oogpunt veel weg heeft van een kogel.

Kaartje kopen & de trein nemen

Een kaartje voor de hogesnelheidstrein koop je op dezelfde manier als een kaartje voor een reguliere trein. Voor de hogesnelheidstrein betaal je naast het tarief voor de afstand een supplement voor het gebruik van een express trein, vergelijkbaar met de Limited Express treinen op het reguliere spoorwegennet. De hogesnelheidstreinen worden ook wel Super Express genoemd.

Het supplement voor de hogesnelheidstrein is er in twee vormen: met of zonder stoelreservering. Met een stoelreservering krijg je een rijtuig en een stoelnummer toegewezen, zonder stoelreservering neem je plaats in een van de “unreserved seats” rijtuigen. Een gereserveerde zitplaats is iets duurder dan een niet-gereserveerde stoel. Verder kun je kiezen uit twee reisklassen.

Koop je een kaartje bij de automaat op het station dan kun je kiezen of je wel of geen stoelreservering wilt. Kaartjes voor de hogesnelheidstrein kun je ook kopen bij de balie op stations waar geen Shinkansen treinen stoppen.

Net als bij de reguliere trein gebruik je het kaartje om de toegangspoortjes te openen bij het binnen gaan en het verlaten van het station. Bewaar je kaartje dus goed tot je het aankomststation verlaat.

• Japan Rail Pass
  Met de Japan Rail Pass maak je zonder beperkingen gebruik van de meeste Super Express treinen, met uitzondering van de snelste treinen tussen Tokyo, Osaka, Fukuoka en Kagoshima. Stoelreserveringen zijn gratis voor Japan Rail Pass houders.

Het Shinkansen netwerk

De hogesnelheidstreinen rijden op een breedspoor-netwerk dat helemaal los staat van reguliere sporen. In bebouwde gebieden ligt het spoor in bakken die op palen staan en het aantal tunnels in het hogesnelheidsnetwerk is relatief hoog. Dit is allemaal om de treinen zoveel mogelijk rechtdoor te kunnen laten rijden.

Er zijn op dit moment 10 lijnen operationeel:

Snelheid

Het woord Shinkansen (新幹線) is de aanduiding voor het hogesnelheidsnetwerk van de Japanse spoorwegen. Officieel wordt hier alleen het spoor zelf mee bedoeld. In de volksmond spreekt men echter ook over Shinkansen als het over de treinen gaat. De officiële aanduiding voor de treinen zelf is Super Express.

Op de hogesnelheidslijnen rijden verschillende types Super Express treinstellen, allemaal met een eigen topsnelheid. De treinstellen worden ingezet voor verschillende diensten op verschillende lijnen. Afhankelijk van de dienst (veel of weinig stops) en de lijn varieert de operationele snelheid.

• De maximale operationele snelheid van de langzaamste dienst is 240 km/u
• De maximale operationele snelheid van de snelste dienst is 320 km/u
• De topsnelheid van het snelste materieel is 360 km/u

De operationele snelheid ligt tussen de 240 en 320 kilometer per uur. De snelste dienst rijdt met 320 kilometer per uur over de Tohoku Shinkansen, de lijn tussen Tokyo en Aomori.

In 1996 werd tijdens een serie tests een maximum snelheid bereikt van 443 kilometer per uur. Met veiligheidsmarges bleek dat echter geen optie voor dagelijkse operatie. Het snelste materieel op dit moment heeft een maximum operationele snelheid van 360 kilometer per uur, maar omdat geen enkele lijn daarvoor geschikt is wordt die snelheid niet gereden in de dagelijkse operatie. Vooral in de tunnels zou dit voor teveel geluidsoverlast zorgen.

• MAGLEV Shinkansen
  Als je denkt dat 320 kilometer per uur wel zo ongeveer het maximum zal zijn dat een trein kan halen dan heb je deels gelijk. Maar toch kan het nog sneller. Het principe van de magneetzweeftrein (MAGLEV of magnetic leviation in het Engels) is al tientallen jaren in ontwikkeling en wereldwijd zijn er nog maar een paar treinen die commerciële diensten uitvoeren. Dat er potentie in deze techniek zit hadden Japanse ontwikkelaars al door rond 1970. Al sinds dat moment is er de droom om een magneetzweeftrein versie van de Shinkansen te bouwen.
  
  Deze lijn, de Chuo Shinkansen, moet Tokyo met Nagoya en Osaka gaan verbinden. Hiermee wordt de reistijd ongeveer gehalveerd vergeleken met de huidige hogesnelheidslijn en zullen trein met meer dan 500 kilometer per uur rijden zweven. Een klein stukje van de lijn is al gebouwd en doet dienst als testbaan voor de treinen. De bouw van de rest van het traject is al meerdere keren uitgesteld, dus het zal nog wel even duren voordat je als reiziger in no-time tussen de grote steden van Japan zoeft.

Veelgestelde vragen