Aardbeving & tsunami

Wat te doen bij een aardbeving in Japan?

Het is niet iets waar we graag aan denken, maar het is wel noodzakelijk om het te hebben over het onderwerp veiligheid. In Japan vinden regelmatig aardbevingen plaats, soms zelfs met een tsunami tot gevolg. Tijdens je reis hoop je er niet mee te maken te krijgen, maar als het wel gebeurd is het goed om te weten wat te doen en hoe je aan informatie komt als het echt nodig is.

TIP: om in een noodgeval snel toegang te hebben tot de beschikbare informatie is het aan te raden om onze pagina over internet in Japan te lezen.

Achtergrond

Eerst een kort stukje achtergrond. Japan ligt op wat wetenschappers de Pacifische Ring van Vuur noemen. Dit is een hoefijzervormig gebied rond de Grote Oceaan waar een aantal aardplaten tegen elkaar aan bewegen, wat regelmatig voor aardbevingen en vulkaanuitbarstingen zorgt. Het overgrote deel van de bevingen is niet of nauwelijks voelbaar maar wordt wel geregistreerd door gevoelige meetapparatuur.

Als er een beving plaats vindt op zee zorgen de trillingen voor golfbewegingen in het water. Dit is hetzelfde principe als wanneer je een steentje in het water gooit en er cirkels in het water te zien zijn. Bij een relatief kleine beving is het alsof je een kiezelsteentje in een zwembad gooit. Een grotere beving kun je voorstellen als een grotere steen die je in datzelfde zwembad gooit. Hoe groter de beving (of de steen) hoe groter de golven. Naar mate de golven van het punt van de beving (of de steen) weg komen neemt de hoogte af.

Wanneer er een relatief grote aardbeving onder de zee plaats vindt relatief dicht bij de kust dan kunnen de golven die door de beving worden opgewekt desastreuze gevolgen hebben. Dit wordt een tsunami genoemd.

Aardbeving

Van aardrijkskunde lessen herinner je misschien de Schaal van Richter die gebruikt wordt om de omvang van een aardbeving uit te drukken. Deze schaal drukt de magnitude van een beving uit, wat feitelijk de energie is die bij het epicentrum vrij komt. Het epicentrum kan diep of ondiep in het aardoppervlak liggen, waardoor de daadwerkelijke beweging aan het oppervlak verschilt. In Japan wordt voornamelijk de Shindo Schaal gebruikt, die uitdrukt wat er aan de oppervlakte gebeurd. Bovendien geeft deze schaal ook weer wat er verder van het epicentrum aan de hand is.

De Shindo Schaal is een accuratere weergave van wat je daadwerkelijk voelt (en hoe groot de schade is) dan de Schaal van Richter. Er zijn 9 niveau’s op deze schaal:

Tsunami

Na iedere aardbeving kan er een tsunami ontstaan. Zeker bij zware aardbevingen kan dit een extra bedreiging vormen. In de informatievoorziening wordt altijd gemeld of er een tsunami waarschuwing wordt afgegeven. Ook als er geen risico is op een tsunami wordt dit expliciet genoemd. De beste bron hiervoor is NHK WORLD (zie het kopje Informatie verderop deze pagina).

Als er een tsunami waarschuwing afgegeven wordt, dan zal daarbij vermeld worden wat de verwachte hoogte van de vloedgolf zal zijn en hoe laat die ongeveer verwacht wordt. De hoogte kan variëren van tientallen centimeters tot enkele meters. Tot enkele uren na een zware aardbeving kan er een tsunami aan land komen.

Wat te doen?

De grote vraag is natuurlijk wat jij moet doen als je met een aardbeving te maken krijgt. Afhankelijk van hoe je zelf de aardbeving voelt kun je met de bovenstaande Shindo Schaal alvast een redelijke inschatting maken van hoe serieus het is.

  • Rode categorie: wacht tot de beving voorbij is en neem direct actie om jezelf en de mensen om je heen in veiligheid te brengen.
  • Oranje categorie: wacht tot de beving voorbij is en zet de televisie aan om erachter te komen hoe serieus de situatie is.
  • Groene categorie: je hoeft geen actie te ondernemen.

Op de Safety Tips website van het Japans Bureau voor Toerisme staat een eenvoudig te volgen stappenplan wat je kunt doorlopen om de juiste actie te bepalen.

Krijg je te maken met een beving waarbij het moeilijk is om te blijven staan, probeer al tijdens de beving een deur open te zetten. Als het gebouw scheef komt te staan kan de deur klem komen te zitten. Zodra de beving voorbij is verlaat het gebouw via de aangewezen vluchtroute. Maak daarbij geen gebruik van liften maar kies altijd voor de trap. Als je eenmaal buiten bent kijk om je heen hoe de lokale bevolking reageert en probeer je daarbij aan te sluiten.

Informatie

Het allerbelangrijkste direct na een heftige aardbeving is de informatievoorziening. Uiteraard is de meeste informatie beschikbaar in het Japans, maar spreek je de taal niet dan kun je gebruik maken van de Engelstalige informatie van de onderstaande bronnen.

Apps

De Safety Tips app is speciaal ontwikkeld door JNTO, het nationale toerisme bureau van Japan. Met deze app heb je direct toegang tot alle nuttige informatie in het Engels. Je vindt bijvoorbeeld weerwaarschuwingen en actuele informatie over aardbevingen, maar ook bij andere noodgevallen kun je op de app terugvallen. Zo helpt de app bijvoorbeeld als je medische hulp nodig hebt en bevat een aantal handige zinnen die onder verschillende omstandigheden van pas kunnen komen.

Safety Tips

De Safety Tips app van het Japanse toerisme bureau helpt buitenlandse reizigers met actuele informatie over rampen.

NHK is de nationale publieke omroep van Japan. Als er een aardbeving van de rode categorie plaats vindt is dit kanaal de aangewezen plek voor informatie. Op televisie is NHK in het Japans te volgen en op televisies die ondersteuning bieden voor meerdere audiokanalen wordt een Engelstalig audiokaneel aangeboden. Hiervoor moet je wel aan de slag met de Japanstalige afstandsbediening. Veel makkelijker is het om via de NHL WORLD app op je telefoon de Engelstalige uitzending te volgen.

NHK WORLD

Met de NHK WORLD app volg je het nieuws in Japan in het Engels.

JMA

JMA is het Japan Meteorologic Agency, zeg maar het KNMI van Japan. Op deze pagina check je snel de locatie en intensiteit van de meest recente aardbevingen. Zo kun je makkelijk zien in welke categorie de beving viel die je zojuist voelde. Op de kaart zie je het epicentrum van de meest recente beving en de Shindo schaal zoals die gemeten is in de omliggende gebieden. Het kan best zijn dat je tientallen of zelfs honderden kilometers van het epicentrum de beving nog steeds voelt, maar uiteraard minder sterk dan dichterbij het epicentrum.