Ik wil het vandaag hebben met je over een bijzonder administratief detail over Tokyo. De hoofdstad van Japan is namelijk officieel helemaal geen stad. En niet in de zin zoals er onduidelijkheid bestaat over of Den Haag nou wel of geen stad is. Nee, het ligt anders. De 23 speciale wijken van Tokyo lijken samen een eenheid te vormen, maar Tokyo bestaat simpelweg niet als stad. Er is geen separate administratieve unit die de stad Tokyo bestuurt.
Dus nu door naar het verhaal over de wijken. In 1943 fuseerde de stad Tokyo met de prefectuur Tokyo. De wijken van de stad Tokyo vallen sinds dat moment dus rechtstreeks onder het prefectorale bestuur. De bestuurslaag “stad” is er gewoon tussenuit geschoven, net als een gigantisch Jenga spel.
Ten tijde van de fusie telde de stad Tokyo 35 wijken. Na wat heen en weer geschuif bleven er een paar jaar later 23 wijken over. Omdat de wijken geen onderdeel waren van een stad, maar rechtstreeks onder de prefectuur vielen, kregen ze het predicaat “speciale wijken”. Tokubetsuku (特別区). Hoewel de officiële benaming dus een wijk is, zou je ze als alleenstaande units prima kunnen vergelijken met steden. De 23 speciale wijken van Tokyo hebben een eigen burgermeester en een eigen bestuur, vergelijkbaar met dat van een stad. Ook de relatie met de prefectorale overheid heeft veel weg van hoe andere steden met het bestuur van de prefectuur omgaan.
23 speciale wijken van Tokyo, steden in de stad
De 23 speciale wijken van Tokyo zijn wel van een andere proportie dan wij Nederlanders ons voor kunnen stellen. Het gaat niet om een wijk met een paar duizend inwoners en een wijkagent. Iedere wijk afzonderlijk zou zeker zijn van een plaats in de top 10 van Nederland’s grootste steden. Iedere wijk is een stad op zich.
In de 23 speciale wijken van Tokyo wonen meer mensen dan de top 10 van Nederland’s grootste steden bij elkaar opgeteld.
Chiyoda, de kleinste wijk als je kijkt naar het aantal inwoners, telt 38.000 zielen. Meer plek is er niet want hier staan sommige van de grootste kantoorgebouwen van Tokyo. De wijk met het meeste inwoners, Setagaya, telt er bijna 830.000. Bij elkaar opgeteld wonen er 8,3 miljoen mensen in de 23 speciale wijken van Tokyo. Dat is meer dan de top 10 van Nederland’s grootste steden bij elkaar opgeteld.
Nog snel even een ander rekensommetje. Het totale oppervlak wat de wijken met elkaar delen is grofweg 620 vierkante kilometer groot. Weet je hoeveel mensen per vierkante kilometer dat oplevert? 13.400! Van gigantische Jenga naar gigantische mierenhoop.
Iedere wijk is dus een stad op zich. Een stad met een eigen karakter, eigen specialiteiten, een eigen sfeer. Iedere wijk wordt feitelijk ook als stad bestuurd. De wijkbestuurders hebben feitelijk dezelfde mandaten als stadsbestuurders elders in Japan.
Dat Tokyo op bestuurlijk niveau eigenlijk helemaal geen stad is, is wellicht een leuk weetje maar feitelijk heb jij daar als bezoeker (of inwoner) van de stad eigenlijk niets mee te maken. En hoewel de stedelijke bestuurlijke laag als sinds 1943 ontbreekt kun je veilig stellen dat de 23 speciale wijken van Tokyo samen een ongelofelijk grote stad vormen.
