Naoshima reisgids

Het eiland Naoshima in de Japanse Binnenzee staat vooral bekend moderne kunst. Het eiland is onderdeel van de prefectuur Kagawa en heeft door haar ligging een klimaat wat te vergelijken is met dat rond de Middellandse Zee. Zodoende is de de moderne kunst die jaarlijks veel bezoekers naar het eiland trekt niet beperkt tot musea maar ook veel buiten te vinden.

Omdat Naoshima zich als kunsteiland profileert hebben zich er redelijk wat kunstenaars gevestigd. Gecombineerd met het klimaat en de landelijkheid geeft dit het eiland een ontspannen sfeer en is het een prettige afwisselen van grote steden als Tokyo en Osaka.

Veel van de musea en kunst installaties op het eiland zijn gebouwd en worden onderhouden door het bedrijf Benesse Corporation, het Japanse moederbedrijf van onder andere het taleninstituut Berlitz dat ook in Nederland actief is. Onder de musea die door Benesse onderhouden worden horen het Chichu Art Museum en het Lee Ufan Museum. Dat Benesse uitgerekend voor Naoshima heeft gekozen heeft onder andere te maken met het feit dat het hoofdkantoor in Okayama ligt, de dichtstbijzijnde grote stad.

Te zien in Naoshima

Ando Museum

Het Ando Museum opende in 2013 in het dorpje Honmura op het kunsteiland Naoshima. Samen met het Art House Project maakt het Ando Museum Honmura een interessante bestemming voor liefhebbers van moderne kunst. Net als de meeste andere musea op Naoshima is ook dit museum ontworpen door Ando Tadao, een van de bekendste architecten van Japan.

Vanaf de buitenkant lijkt het Ando Museum op een traditioneel Japans huis en valt dus eigenlijk niet op in de omgeving. Binnenin wordt een traditionele inrichting afgewisseld met het beton waar Ando zo goed in is. Op informatieborden aan de muur wordt verteld over het werk van Ando op Naoshima en elders.

Art House Project

Het dorpje Honmura op het kunsteiland Naoshima heeft een wel heel bijzondere tentoonstelling. In dit kleine kustplaatstje vind je het Art House Project. Een aantal verlaten huizen, werkplaatsen, een tempel en een Shinto heiligdom zijn omgetoverd tot openlucht kunstinstallaties. Een aantal van de kunstwerken zijn in gebruik door kunstenaars uit binnen- en buitenland als atelier en expositieruimte.

De huizen van het Art House Project staan verspreid door het dorp. Van buiten lijken ze veelal op de rest van de huizen in Honmura, maar van binnen zijn ze helemaal ingericht naar het artistieke inzicht van de kunstenaars.

In de Honmura Lounge midden in het dorp vind je gedetailleerde informatie over ieder huis. Ook in Honmura maar geen onderdeel van het Art House Project is het Ando Museum.

Chichu Art Museum

De naam Chichu Art Museum (地中美術館) betekent letterlijk Kunst Museum In De Grond. Het is een van de musea van Benesse op het kunsteiland Naoshima. Het museum, gebouwd in een heuvel aan de zuidkust van het eiland, heeft een opmerkelijke collecte moderne kunst in beheer. Er wordt uitsluitend gebruik gemaakt van daglicht om de kunst te verlichten, waardoor de beleving net zo veranderlijk is als het weer.

Op zich is de collectie van het Chichu Art Museum vrij klein, maar daarom niet minder indrukwekkend. De eerste zal hangt vol met muurschilderingen van Monet. In de tweede zal zijn werken te zien van de lichtkunstenaar James Turrell. Diep in het hart van de heuvel tenslotte staat de “Time / Timeless / No Time” installatie van Walter De Maria.

Tip

De “Open Sky” installatie van James Turrell is op vrijdag- en zaterdagavond open om de zonsondergang te aanschouwen. Dit kost ¥ 510 extra en zonder online reservering kom je er niet in.

Om de beleving niet te veel te laten beïnvloeden door medebezoekers mag er maar een beperkt aantal mensen tegelijkertijd het museum in. Iets voor de ingang van het museum staat de ticket kiosk waar ook een wachtruimte is met een cafeetje. Camera’s en tassen mogen niet mee het museum in. Die moet je hier achterlaten in een kluisje.

Benesse House

Het Benesse House is het middelpunt van het eiland Naoshima, omgetoverd door de Benesse Corporation in een kunsteiland. Het is een combinatie van museum en resort hotel, ontworpen door de architect Ando Tadao dit ook het Chichu Art Museum en het Lee Ufan Museum ontwierp.

Benesse House bestaat uit vier gedeelten: Museum, Oval, Park en Beach. Ieder gedeelte heeft een eigen thema, unieke kunst en gastverblijven.

Het hoogtepunt van Benesse House is het museum. De gevarieerde collectie bestaat uit moderne kunst van artiesten vanuit heel Japan en ver daar buiten. De stukken sluiten allemaal aan bij de natuurlijke omgeving van Naoshima. Overnacht je hier dan heb je 24 per dag toegang tot het museum.

I Love Yu

I Love Yu is tegelijkertijd een kunstinstallatie en een openbaar badhuis op het eiland Naoshima in de Japanse Binnenzee. Als bezoeker kun je (letterlijk) baden in kunst. Het badhuis is door kunstenaar Shinro Otake gedecoreerd met gerecyclede objecten vanuit heel Japan. Deze ontwerper is ook verantwoordelijk voor het huis Haisha in het Naoshima Art House Project.

Baden in I Love Yu is een beleving op zichzelf. De wanden van het bad zijn afgewerkt met simpele witte tegels, maar de vloer onder water bestaat uit een mozaïek van een erotische afbeelding. Tijdens het weken geniet je als badgast van het kleurrijk geverfde glazen plafond, muurschilderingen van vrouwelijke schelpduikers en een standbeeld van een olifant midden in de ruimte.

Ook in de rest van I Love Yu is kunst nergens ver weg. Van de toiletten en de kleedkamer tot de ingang en zelfs de voorgevel. In een verkoopautomaat bij de ingang worden leuke souvenirs verkocht.

Lee Ufan Museum

Het Lee Ufan Museum is een van de nieuwste toevoegingen aan de kunstcollectie van het eiland Naoshima. Geopend in 2010, het museum stelt het werk van de Koreaanse kunstenaar Lee Ufan tentoon. Hoewel hij geboren is in Korea werkt en woont Ufan al jaren in Japan. De tentoonstelling bestaat voornamelijk uit grote objecten van beton en platen staal. Ook hangen er een aantal schilderijen van vroeger in Ufan’s carrière.

Het Lee Ufan Museum is, net als het Chichu Art Museum en het Benesse House, ontworpen door de Japanse architect Ando Tadao. Net als de andere musea op Naoshima bestaat ook hier het ontwerp uit veel rechte lijnen die desondanks toch goed aansluiten bij de natuurlijke omgeving.