Gisteren las ik bij de NOS dat er in Londen een onderzoek is gedaan naar de efficiëntie van het “links gaan, rechts staan” principe op de roltrap. Wat blijkt? Het is niet altijd de meest efficiënte manier! Zeker niet als het de roltrap langer dan gebruikelijk is. Dit onderzoek heeft niet alleen gevolgen voor Londen, maar kan ook waardevolle lessen bieden voor andere steden, waaronder die in Japan, waar roltrappen net zo integraal zijn in het dagelijks leven.
De onderzoekers hebben voor hun onderzoek een van de langste roltrappen in het Londense metronetwerk gekozen. Die in Holborn station zijn 23,5 meter lang. Drie weken lang hebben ze elke ochtend tussen 8:30 en 9:30 het standaard principe overboord gegooid en iedereen stil laten staan. Het bleek dat er per minuut geen 81 mensen maar 113 mensen afstapten.
Dit roept de vraag op hoe dit principe zich verhoudt tot andere metropolen, zoals Tokyo, waar de roltrapcultuur een andere dynamiek kent. Wel wordt aangenomen dat de efficiëntie omhoog ging omdat er maar weinig mensen de 23,5 meter naar boven willen lopen, wat me doet afvragen of deze aanpak bij andere lange roltrappen ook effectief zou kunnen zijn.
Ook in Nederland is sinds enige jaren “links gaan, rechts staan” de norm. Men spreekt zelfs over Brits voorbeeld. Dit principe lijkt eenvoudig, maar het heeft grote implicaties voor de doorstroming en de ervaring van reizigers. Maar ja, je leest hier niet Ervaar Groot-Brittanië maar Ervaar Japan. In Japan zijn de roltrappen niet alleen een vervoersmiddel, maar ook een sociaal fenomeen dat de cultuur van efficiëntie en respect weerspiegelt. Dus, wat heeft dit verhaal met Japan te maken?
De roltrap in Japan
Leuk dat je dat vraagt! In Japan is het al zowat sinds de uitvinding van de roltrap gebruikelijk om links te gaan en rechts te staan. En iedereen houdt zich aan die regel. Dit blijkt niet alleen uit observaties, maar ook uit studies die het gedrag van mensen op roltrappen in Japan analyseren. Ik heb het niet onderzocht, maar ik vermoed dat de doorstroming op de Japanse roltrappen hierdoor sneller gaat.
Bovendien hebben een groot aantal Japanners altijd haast. Die paar seconden die je minder nodig hebt om bovenaan te komen zijn seconden die je langer op je werk kan doorbrengen. Dit benadrukt de waarde die Japanners hechten aan tijd, vooral in stedelijke gebieden waar efficiëntie cruciaal is voor de dagelijkse routine.
Leuk dat je dat vraagt! In Japan is het al zowat sinds de uitvinding van de roltrap gebruikelijk om links te gaan en rechts te staan. En iedereen houdt zich aan die regel. Ik heb het niet onderzocht, maar ik vermoed dat de doorstroming op de Japanse roltrappen hierdoor sneller gaat. Bovendien hebben een groot aantal Japanners altijd haast. Die paar seconden die je minder nodig hebt om bovenaan te komen zijn seconden die je langer op je werk kan doorbrengen.
Maar wat veel interessanter is, is dat er in Japan twee stromingen zijn te onderscheiden die typerend zijn voor de vriendelijke rivaliteit tussen oost en west, tussen Tokyo en Osaka, tussen Kanto en Kansai. Op een keur aan fronten doen oost en west vaak precies het tegenovergestelde. Deze variaties in gedrag kunnen ook teruggevoerd worden op culturele verschillen, waar het idee van efficiëntie in het oosten mogelijk anders wordt geïnterpreteerd dan in het westen. Dit maakt de roltrap in Japan een reflectie van bredere sociale normen en waarden.
Mensen in Tokyo vertellen trots aan hun vrienden wat voor een dure nieuwe broek ze gekocht hebben. In Osaka oogst het beste koopje juist de meeste lof. De oosterlingen vinden het prettig om beleefd met elkaar om te gaan terwijl de westerlingen veel jovialer zijn. Deze gedragsverschillen zijn niet alleen zichtbaar in persoonlijke interacties, maar ook op de roltrap, waar de houding ten opzichte van ruimte en snelheid een uitdrukking is van deze sociale normen. Het blijft fascinerend om te zien hoe cultuur en gedrag elkaar beïnvloeden in de dagelijkse routines van mensen.
In Kansai, het gebied rond Osaka, Kyoto en Kobe, staat men net als in Groot-Brittanië en Nederland rechts en gaat men links. In het oosten, de Kanto regio waar ook Tokyo onder valt, staat men juist links en de mensen met haast rennen rechts de roltrap op. Dit verschil in gedrag kan leiden tot interessante situaties wanneer mensen vanuit verschillende regio’s reizen en zich niet bewust zijn van de lokale gebruiken. Het benadrukt hoe belangrijk het is om je aan te passen aan de omgeving, zelfs in schijnbaar alledaagse situaties zoals het gebruik van een roltrap.
De roltrap is dus een uitstekende test om te zien waar iemand vandaan komt. En als je de ene of juist de andere kant gewend bent dan val je bij een reisje naar de andere kant van het land al vrij snel door de mand. Dit biedt een unieke kans om het gesprek aan te gaan over culturele verschillen en hoe deze zich manifesteren in alledaagse situaties. Het kan ook leiden tot interessante discussies over hoe verschillende steden hun systeem van openbaar vervoer hebben ingericht, en de impact daarvan op het dagelijks leven van hun inwoners.
Het is leuk om te zien hoe er ook binnen Japan grote cultuurverschillen zijn. Heb je zelf ervaring met roltrappen in Japan? Misschien heb je een unieke ervaring of een observatie die je kunt delen over hoe de roltrap jouw reis in Japan heeft beïnvloed. Deze verhalen dragen bij aan een dieper begrip van de Japanse cultuur en hoe zelfs de kleinste details in ons dagelijks leven een weerspiegeling kunnen zijn van bredere sociale patronen. Samen kunnen we leren van elkaar en onze ervaringen delen, wat ons helpt om de rijke diversiteit van Japan beter te begrijpen.